Asset Publisher Asset Publisher

Back

Skrzyp olbrzymi wart jest zobaczenia

Skrzyp olbrzymi wart jest zobaczenia

W Polsce gatunek ten występuje rzadko, przede wszystkim na pogórzu i w północnej części kraju. Jest to roślina związana z wilgotnymi i mokrymi siedliskami o średnim nasłonecznieniu. W Polsce znajduje się pod ochroną prawną, ale wciąż na wielu obszarach traci stanowiska. Ale można go spotkać w Obornikach.


Szukając atrakcji turystycznych we wschodniej części Puszczy Noteckiej warto wybrać się w okolice Sycyna (w połowie drogi między Obornikami i Szamotułami). Od początku maja w rezerwacie „Dołęga" można zaobserwować żywo zielone pędy płone najbardziej okazałego wśród skrzypów – skrzypa olbrzymiego (Equisetum telmateia). Rezerwat został utworzony już w 1949 roku a pierwsze dane historyczne o stanowisku tego gatunku pochodzą z 1930 roku.

W dawniejszych źródłach Syreniusz pisze o tym gatunku, używając nazwy "strzępeczka wielka". W nazewnictwie ludowym i dawnym używano zwykle jednej nazwy w odniesieniu do różnych gatunków skrzypów, najczęściej "skrzyp" (odnotowana już w 1468 r.), rzadko też w zapisie "skrzip" lub "skrzyb".

Skrzyp olbrzymi może być zagrożony poprzez niszczenie jego siedlisk podczas regulacji cieków i odwodnień obszarów źródliskowych. Traci stanowiska z powodu obniżania zwierciadła wód gruntowych, nie toleruje też pełnego zwarcia drzewostanach.

Również w naszym rezerwacie chcemy w tym roku usunąć odrośla leszczyny i bzu czarnego, które niebezpiecznie zacieniają dno lasu. Od kilku lat obserwujemy spadek liczebności tej lokalnej populacji skrzypa. Nadleśnictwo podjęło starania by całą akcję przeprowadzić zgodnie z obowiązującym prawem.
Słowo Equisetum ustalone zostało jako nazwa rodzajowa przez Tourneforta, a wzięte zostało w ślad za Pliniuszem Starszym, który pisał o equisaetum (z łaciny: equus = koń i seta = szczecina, co w przenośni znaczy "koński ogon" lub "końska grzywa").
W medycynie ludowej gatunek ten jest używany analogicznie jak skrzyp polny, przy czym w Polsce w zasadzie niewykorzystywany z powodu mniejszego rozpowszechnienia i z powodu ograniczeń prawnych w możliwości pozyskania surowca. W Syrii skrzyp olbrzymi wchodzi w skład tradycyjnej herbaty ziołowej zwanej "zahraa". Na ziemiach polskich do końca XIX wieku pędy zarodnikowe stanowiły pożywienie głodowe podczas przednówka, spożywane na surowo lub gotowane w zupach. Ze względu na dużą zawartość krzemionki pędy takie mogą być stosowane do polerowania drewna i kamienia. Czarne kłącza stosowane były w koszykarstwie i plecionkarstwie do ozdoby wyrobów. Wywary z ziela są skutecznym środkiem do zwalczania chorób grzybowych róż. Używane były także do płukania włosów w celu zwalczenia pcheł, wszy i roztoczy.

 

W dotarciu do rezerwatu pomocna może być załączona poniższa mapa.